Points test sắp viết lại từ 7/2027 — ai nên chốt EOI trước khi luật đổi?

Budget 2026–27 vừa xác nhận điều giới di trú chờ đợi từ lâu: points test — thang điểm xét visa 189/190/491 — sẽ được viết lại toàn diện, lần đầu tiên kể từ 2012. Consultation paper dự kiến công bố tháng 6/2026, dự luật vào cuối 2026, và hiệu lực dự kiến từ 1/7/2027, kèm cơ chế chuyển tiếp cho người đã được mời.

Câu trả lời ngắn cho người vội: nếu bạn đang đủ hoặc gần đủ điểm theo luật hiện hành, cửa sổ 12 tháng tới là lúc đẩy nhanh skills assessment và nộp EOI — vì chưa ai biết chắc thang điểm mới có còn ưu ái hồ sơ của bạn không. Nhưng cũng đừng hoảng: mọi chi tiết bên dưới mới là đề xuất, chưa phải luật.

Vì sao viết lại — và viết lại những gì

Thang điểm hiện tại đã chạy 14 năm với những lần vá nhỏ. Chính phủ Úc cho rằng nó không còn chọn đúng người đóng góp dài hạn tốt nhất. Lộ trình được xác nhận trong Budget 2026–27:

Cơ chế chuyển tiếp đã được xác nhận ở mức nguyên tắc: người đã nhận invitation trước ngày hiệu lực được xét theo luật cũ. Chi tiết hơn (EOI đã nộp nhưng chưa được mời thì sao?) phải chờ dự luật — đây chính là vùng bất định lớn nhất.

Các hướng đề xuất — nhấn mạnh: CHƯA là luật

Theo các tín hiệu chính sách công bố đến nay, những hướng sau đang được cân nhắc cho thang điểm mới (áp dụng cho 189/190/491):

• Trọng số tuổi trẻ tăng — ưu tiên mạnh hơn cho nhóm tuổi trẻ, đi kèm khả năng giảm điểm nhanh hơn theo tuổi.
• English baseline nâng lên Proficient — Proficient (IELTS 7.0 hoặc tương đương) có thể trở thành mức nền thay vì mức cộng điểm; Superior (8.0) giữ 20 điểm.
• CÓ THỂ bỏ điểm Australian study và Professional Year — hai nguồn điểm quen thuộc của du học sinh. Nếu thành luật, đây là thay đổi chạm nhiều người Việt nhất.
• Thêm điểm theo thu nhập — thu nhập thực tế tại Úc như một chỉ báo kỹ năng được thị trường xác nhận.
• Tăng trọng số partner skills — kỹ năng của vợ/chồng đóng vai trò lớn hơn.

Một lần nữa: tất cả là đề xuất trong giai đoạn tham vấn. Consultation tháng 6/2026 hoàn toàn có thể thay đổi từng chi tiết.

Ai hưởng lợi — ai chịu thiệt (nếu các đề xuất thành luật)

Nhóm có thể hưởng lợi

• Người trẻ, tiếng Anh mạnh — đặc biệt nhóm đã đạt IELTS 7.0–8.0 từ sớm.
• Người có thu nhập cao tại Úc — nếu điểm thu nhập thành hiện thực, kinh nghiệm làm việc lương tốt ở Úc trở thành tài sản điểm số.
• Cặp vợ chồng cùng có nghề thẩm định được — partner skills tăng trọng số.

Nhóm cần dè chừng

• Du học sinh đang dựa vào điểm Australian study + Professional Year — nếu hai nguồn này bị bỏ, tổng điểm theo cách tính hiện hành có thể hụt đáng kể. Ai đang học Professional Year hoặc NAATI CCL chỉ để lấy điểm nên tính cả kịch bản điểm đó không còn.
• Người lớn tuổi hơn trong dải 33–44 — nếu trọng số tuổi trẻ tăng.
• Người tiếng Anh ở mức Competent (6.0) — nếu baseline nâng lên Proficient, đây là nhóm phải đầu tư lại nghiêm túc cho tiếng Anh.

Chiến lược 12 tháng tới: chốt theo luật cũ hay chờ luật mới?

Nguyên tắc đơn giản: bạn không thể chọn thang điểm, nhưng bạn chọn được thời điểm vào cuộc.

Một lựa chọn nữa cho một số ít người: National Innovation Visa 858 nằm hoàn toàn ngoài points test — không tính điểm, không giới hạn tuổi, không ngưỡng tiếng Anh. Đây là cửa nhân tài hẹp, chỉ thực tế với người có thành tựu được quốc tế công nhận, nhưng với đúng profile thì cấp PR thẳng, bất kể thang điểm mới sửa ra sao.

1. Đang đủ hoặc gần đủ điểm theo luật hiện hành → đẩy nhanh. Hoàn thiện skills assessment ngay (nhiều cơ quan thẩm định mất vài tháng), thi lại tiếng Anh nếu cần nâng band, và nộp EOI sớm. Mục tiêu: nhận invitation trước 1/7/2027 để rơi vào diện chuyển tiếp.
2. Còn thiếu nhiều điểm và khó cải thiện nhanh → đừng cố vét điểm bằng mọi giá theo luật sắp hết hạn. Theo dõi consultation 6/2026; thang mới có thể mở cửa khác phù hợp hơn (vd điểm thu nhập, partner skills).
3. Đang giữa chừng kế hoạch học để lấy điểm (Professional Year, regional study) → tính hai kịch bản: giá trị tấm bằng/chứng chỉ nếu điểm bị bỏ là gì? Nếu khóa học chỉ có giá trị điểm số, cân nhắc lại; nếu có giá trị nghề nghiệp độc lập, tiếp tục.

Và một lời khuyên không đổi qua mọi chu kỳ chính sách: đừng nghe dịch vụ dọa “luật sắp đóng cửa, nộp ngay kẻo hết”. Thang điểm đổi không có nghĩa nước Úc ngừng nhận di dân tay nghề — chương trình vẫn tiếp tục, chỉ là tiêu chí chọn lọc khác đi. Quyết định đúng dựa trên tính toán điểm số cụ thể của bạn, không dựa trên nỗi sợ.

Những gì cần theo dõi từ giờ đến 7/2027

• Tháng 6/2026: consultation paper — lần đầu thấy chi tiết bằng văn bản chính thức.
• Cuối 2026: dự luật — biết được điều khoản chuyển tiếp chính xác.
• Trước 1/7/2027: các vòng mời cuối theo thang điểm cũ.

VisaAffairs sẽ cập nhật từng mốc. Trong lúc đó, số liệu nền hiện hành vẫn áp dụng nguyên: thang điểm hiện tại, các vòng mời, và yêu cầu của từng visa trong bộ ba 189/190/491.

Tổng kết

Points test sẽ được viết lại lần đầu sau 14 năm — consultation 6/2026, hiệu lực dự kiến 1/7/2027, có chuyển tiếp cho người đã được mời. Mọi chi tiết thang điểm mới hiện là đề xuất, chưa phải luật. Hành động hợp lý nhất: người đủ/gần đủ điểm theo luật hiện hành nên chốt skills assessment và EOI trong 12 tháng tới; người còn xa nên chờ thêm dữ kiện thay vì vét điểm theo luật sắp đổi. Muốn biết hồ sơ của bạn nên chạy nước rút hay chờ thang mới? Đặt lịch đánh giá miễn phí với VisaAffairs.

Tài liệu tham khảo

• Department of Home Affairs — SkillSelect — cơ chế EOI và vòng mời hiện hành.
• Department of Home Affairs — Points calculator — thang điểm hiện hành.
• Department of Home Affairs — Submissions and discussion papers — nơi consultation paper sẽ xuất hiện.

Bài viết mang tính tham khảo chung tại thời điểm xuất bản. Quy định di trú Úc thay đổi định kỳ — kiểm tra ngày cập nhật và liên hệ VisaAffairs trước khi áp dụng cho hồ sơ của bạn. Đặt lịch tư vấn với VisaAffairs để được đánh giá theo hoàn cảnh cụ thể.