Đăng ký quan hệ de facto tại Úc — lối thoát cho cặp đôi chưa đủ 12 tháng

Hai bạn yêu nhau thật, sống chung được 7–8 tháng, và muốn nộp visa partner diện de facto. Rồi bạn đọc thấy yêu cầu: quan hệ de facto phải tồn tại ít nhất 12 tháng ngay trước ngày nộp. Vậy là phải chờ thêm nửa năm?

Không hẳn. Luật di trú Úc có một lối thoát ít người Việt biết: đăng ký quan hệ (relationship registration) tại một số bang của Úc. Đăng ký xong, yêu cầu 12 tháng được miễn — hai bạn nộp hồ sơ được ngay. Nhưng công cụ này có giới hạn rõ ràng, và hiểu sai nó là một trong những lý do hồ sơ de facto bị từ chối.

Yêu cầu 12 tháng de facto là gì — và vì sao nhiều cặp rớt

Với hồ sơ partner diện de facto (cả 820 onshore lẫn 309 offshore), quan hệ de facto thường phải tồn tại tối thiểu 12 tháng tính đến ngày nộp — trừ khi quan hệ đã được đăng ký, hoặc có compelling circumstances (hoàn cảnh đặc biệt thuyết phục, ví dụ có con chung).

Điểm khiến nhiều cặp tính sai: 12 tháng de facto không phải 12 tháng quen nhau. Quan hệ de facto bắt đầu được “tính giờ” từ khi nó mang đầy đủ đặc điểm của một quan hệ vợ chồng trên thực tế — cam kết chung sống lâu dài, thường là sống chung hoặc không sống xa nhau một cách lâu dài. Yêu nhau 3 năm nhưng mới dọn về ở chung 6 tháng, hoặc yêu xa là chính và chỉ thăm nhau vài tuần mỗi năm — đồng hồ 12 tháng có thể mới chạy được một đoạn ngắn, hoặc thậm chí khó chứng minh là đã bắt đầu.

Đăng ký quan hệ — bang nào có, bang nào không

Đăng ký quan hệ là thủ tục dân sự của từng bang/lãnh thổ, do cơ quan Births, Deaths and Marriages (BDM) của bang quản lý. Tình trạng hiện tại:

Hiệu lực với hồ sơ visa: quan hệ đã đăng ký tại các bang trên được miễn yêu cầu 12 tháng de facto. Đây là giá trị pháp lý thật và đáng kể.

Nhưng — và đây là chữ “nhưng” quan trọng nhất bài này — đăng ký không miễn nghĩa vụ chứng minh quan hệ genuine. Tờ giấy đăng ký chỉ mở cánh cửa thời gian; case officer (viên chức xét hồ sơ) vẫn đánh giá quan hệ của hai bạn theo đủ bốn trụ bằng chứng của reg 1.15A: tài chính, sinh hoạt chung, xã hội, cam kết.

Thủ tục đăng ký — khung chung

Chi tiết khác nhau theo từng bang, nhưng khung chung thường gồm:

• Điều kiện cư trú: thường ít nhất một người (có bang yêu cầu cả hai) đang cư trú tại bang đó. Đây là điều kiện loại nhiều cặp ngay từ đầu.
• Không đang kết hôn hoặc đăng ký quan hệ với người khác — ở bất kỳ đâu.
• Giấy tờ: giấy tờ tùy thân, bằng chứng cư trú tại bang, và tờ khai theo mẫu của BDM.
• Thời gian chờ: một số bang có khoảng chờ giữa ngày nộp và ngày cấp giấy chứng nhận — không phải nộp hôm nay có giấy hôm nay.

Chúng tôi cố ý không liệt kê con số cụ thể của từng bang ở đây: mức phí, thời gian chờ và điều kiện cư trú do từng bang quy định và có thể thay đổi. Kiểm tra trực tiếp trang BDM của bang bạn đang sống trước khi lên kế hoạch.

Đăng ký xong — hồ sơ vẫn đứng trên 4 trụ bằng chứng

Sai lầm phổ biến nhất: coi giấy đăng ký là “bằng chứng vạn năng” rồi nộp một hồ sơ mỏng. Quan hệ mới vài tháng + giấy đăng ký + ít bằng chứng = hồ sơ vẫn yếu, và quan hệ ngắn thường còn bị soi kỹ hơn. Giấy đăng ký trả lời câu hỏi “đủ điều kiện nộp chưa” — không trả lời câu hỏi “quan hệ có thật không”.

Trước và sau khi đăng ký, hãy tiếp tục xây bốn trụ: tài khoản chung có giao dịch thật, hợp đồng thuê nhà hai tên, ảnh với gia đình bạn bè theo thời gian, lịch sử liên lạc, kế hoạch tương lai cụ thể. Hướng dẫn chi tiết từng trụ ở bài 4 trụ bằng chứng quan hệ — và những lỗi khiến hồ sơ de facto trượt ở bài 7 lý do visa partner bị từ chối.

Ai KHÔNG dùng được công cụ này

• Cả hai đang ở Việt Nam: điều kiện cư trú tại bang khiến việc đăng ký gần như không khả thi. Với cặp đôi này, các lựa chọn thực tế là: tích đủ 12 tháng de facto, kết hôn rồi nộp diện vợ chồng, hoặc đi đường visa 300 nếu chưa cưới.
• Đang sống ở WA hoặc NT: hai nơi này không có cơ chế đăng ký. Lựa chọn: chờ đủ 12 tháng, kết hôn, hoặc chứng minh compelling circumstances nếu có.
• Cặp đôi nghĩ đăng ký thay được bằng chứng: như trên — không thay được.

Tổng kết

Đăng ký quan hệ là công cụ pháp lý thật, giải đúng một bài toán: cặp de facto chân thật nhưng chưa tích đủ 12 tháng, đang sống tại NSW, VIC, QLD, ACT, TAS hoặc SA. Nó miễn yêu cầu thời gian — không miễn yêu cầu sự thật. Nếu hai bạn đang cân nhắc giữa chờ đủ 12 tháng, đăng ký quan hệ, kết hôn hay visa 300, mỗi đường có hệ quả riêng về thời điểm nộp và độ dày bằng chứng — đặt lịch đánh giá miễn phí với VisaAffairs để chọn đúng cửa cho hoàn cảnh của hai bạn.

Tài liệu tham khảo

• Department of Home Affairs — Partner visa (onshore) 820/801 — điều kiện de facto chính thức.
• Department of Home Affairs — Partner visa (offshore) 309/100 — điều kiện diện offshore.
• Office of the Migration Agents Registration Authority (MARA) — tra cứu đại diện di trú có đăng ký.

Bài viết mang tính tham khảo chung tại thời điểm xuất bản. Quy định di trú Úc thay đổi định kỳ — kiểm tra ngày cập nhật và liên hệ VisaAffairs trước khi áp dụng cho hồ sơ của bạn. Đặt lịch tư vấn với VisaAffairs để được đánh giá theo hoàn cảnh cụ thể.