Điều kiện quan hệ de facto cho visa partner Úc — quy tắc 12 tháng và các ngoại lệ

Với các cặp chưa kết hôn, câu hỏi lớn nhất khi tính visa partner là: quan hệ của mình có được tính là “de facto” theo luật Úc không, và đã đủ điều kiện chưa? Nhiều người nghe loáng thoáng “phải sống chung 12 tháng” rồi hoang mang — trong khi thực tế có định nghĩa cụ thể và vài ngoại lệ quan trọng.

Bài này giải thích điều kiện để một quan hệ de facto đủ tư cách nộp visa partner (820/801 onshore hoặc 309/100 offshore). Đây là câu hỏi về điều kiện — khác với câu hỏi chứng minh thế nào (đọc 4 nhóm bằng chứng quan hệ) và khác với thủ tục đăng ký quan hệ (đọc đăng ký quan hệ de facto).

Nội dung dưới đây đối chiếu với hướng dẫn của Bộ Nội vụ Úc (immi.homeaffairs.gov.au) tại thời điểm 7/2026. Quy định di trú thay đổi theo thời gian — luôn kiểm tra nguồn chính thức hoặc hỏi một đại diện di trú đăng ký (MARA) cho hoàn cảnh cụ thể của bạn.

”De facto” theo luật Úc nghĩa là gì

Bộ Nội vụ không đòi hai người phải có giấy đăng ký gì mới gọi là de facto. Luật định nghĩa quan hệ de facto khi cả hai:

• Không phải là họ hàng ruột thịt;
• Cam kết chung sống lâu dài, loại trừ người khác (genuine and continuing, exclusive);
• Sống chung, hoặc không sống tách biệt trên cơ sở lâu dài (living together, or not living separately and apart on a permanent basis);
• Từ 18 tuổi trở lên.

Điểm hay bị hiểu nhầm: “sống chung” không có nghĩa lúc nào cũng phải ở chung một mái nhà. Các cặp yêu xa, hoặc tạm xa vì công việc/visa, vẫn có thể đủ điều kiện — miễn là sự xa cách là tạm thời, không phải chia tay trên thực tế, và có bằng chứng cam kết liên tục.

Quy tắc 12 tháng — và vì sao nó tồn tại

Nguyên tắc chung: cặp de facto phải đã ở trong quan hệ de facto ít nhất 12 tháng ngay trước ngày nộp hồ sơ. Đây là bộ lọc để phân biệt quan hệ nghiêm túc với quan hệ mới chớm.

12 tháng này tính từ khi quan hệ thực sự trở thành de facto (cam kết chung sống), không nhất thiết từ ngày quen nhau. Ghi lại được mốc này rõ ràng — bằng tin nhắn, chuyển ra ở chung, mở tài khoản chung, thông báo với gia đình — rất quan trọng cho hồ sơ.

Ba cách xử lý quy tắc 12 tháng

1. Đủ 12 tháng — chứng minh cho đầy đủ. Đường thẳng nhất: đã de facto trên 12 tháng và có bằng chứng trải đều 4 nhóm.

2. Chưa đủ 12 tháng nhưng đã đăng ký quan hệ. Nếu hai bạn đăng ký quan hệ theo luật của một bang/lãnh thổ có cơ chế này, yêu cầu 12 tháng thường được miễn. Theo Bộ Nội vụ, hiện có sáu bang/lãnh thổ cho đăng ký quan hệ: ACT, NSW, Queensland, Tasmania, South Australia và Victoria — Western Australia và Northern Territory hiện chưa có. Đây là lý do nhiều cặp chọn đăng ký — đọc chi tiết cách làm trong bài về đăng ký quan hệ de facto.

3. Chưa đủ 12 tháng, chưa đăng ký — hoàn cảnh đặc biệt. Trong một số trường hợp compelling and compassionate — ví dụ hai người đã có con chung, hoặc luật ở nước bạn cư trú trong năm trước khi nộp cấm quan hệ de facto — yêu cầu 12 tháng có thể được xem xét miễn. Bộ Nội vụ không đưa định nghĩa cứng cho “compelling and compassionate” vì nó xét theo từng hồ sơ. Đây là ngoại lệ hẹp, không phải đường mặc định.

(Còn một nhánh riêng cho người có quan hệ với đương đơn/đương kim giữ visa nhân đạo thường trú đã khai báo quan hệ trước khi visa đó được cấp — hiếm gặp với cộng đồng Việt, nêu ở đây cho đủ.)

Kết hôn thì có cần 12 tháng không?

Không. Yêu cầu 12 tháng chỉ áp dụng cho diện de facto. Nếu hai bạn đã kết hôn hợp pháp (được Úc công nhận), không có mốc 12 tháng — nhưng quan hệ cưới nhanh vẫn sẽ bị soi kỹ về tính chân thật. Đang phân vân cưới hay để de facto? Đọc kết hôn ở Úc hay Việt Nam.

Lỗi hay gặp

• Nhầm “12 tháng quen nhau” với “12 tháng de facto”. Quen 2 năm nhưng mới chuyển sang cam kết chung sống 6 tháng thì mốc de facto là 6 tháng.
• Nghĩ phải ở chung 100% thời gian. Xa cách tạm thời có lý do chính đáng vẫn được — miễn chứng minh cam kết liên tục.
• Đăng ký quan hệ nhưng hồ sơ bằng chứng vẫn mỏng. Đăng ký miễn mốc 12 tháng, không miễn yêu cầu chứng minh quan hệ thật.

Tổng kết

Đủ điều kiện de facto không phải là “sống chung đủ 12 tháng” một cách máy móc — mà là chứng minh một quan hệ cam kết, liên tục, loại trừ người khác, thoả định nghĩa của luật, với mốc 12 tháng (hoặc một ngoại lệ hợp lệ). Nếu quan hệ của bạn ở vùng xám (chưa đủ 12 tháng, yêu xa, hoàn cảnh riêng), đặt lịch đánh giá miễn phí với VisaAffairs để xác định đường đi trước khi nộp.

Tài liệu tham khảo

• Department of Home Affairs — Partner visa (onshore) 820/801 — điều kiện chính thức.
• Home Affairs — Partner visa (offshore) 309/100 — diện offshore.
• Office of the MARA — tra cứu đại diện di trú có đăng ký.

Bài viết mang tính tham khảo chung tại thời điểm xuất bản. Quy định di trú Úc thay đổi định kỳ — kiểm tra ngày cập nhật và liên hệ VisaAffairs trước khi áp dụng cho hồ sơ của bạn.